Franciszek Lekszycki, urodzony około 1600 r., zmarł w 1668 r. w Grodnie, malarz polski, bernardyn, działający w latach 1640-68. Prawdopodobnie był samoukiem. W swojej twórczości posługiwał się grafikami Rubensa i van Dycka. Tworzył wielkie kompozycje religijne o bezbłędnym rysunku, dość ubogim chłodnym kolorycie i lśniącej fakturze. Jego prace charakteryzuje również znaczny stopień poprawności malarskiej oraz duża biegłość techniczna. Cieszył się wielką sławę za życia, zwano go "polskim Fra Angelico" a obrazy jego znajdowały wielkie uznanie. Malował obrazy ołtarzowe głównie do kościołów bernardyńskich, m.in. w Dubnie, gdzie przebywał około 1641-45, potem w Przeworsku, w Kalwarii Zebrzydowskiej i około 1659-64 w Krakowie. Około 1664 r. pracował być może w Wielkopolsce. W 1667 r. wyjechał do Grodna, gdzie w następnym roku zmarł. Zrozumiałe więc, że większość dorobku Lekszyckiego zachowała się w kościołach i klasztorach bernardyńskich: św. Barbara i św. Antoni w Przeworsku, św. Antoni w kościele w Kalwarii Zebrzydowskiej oraz Przybicie do krzyża Ukrzyżowanie, Zdjęcie z krzyża i Złożenie do grobu w kaplicy Ukrzyżowania w Kalwarii Zebrzydowskiej, Ostatnia Wieczerza, Upadek pod Krzyżem, Ukrzyżowanie i św. Antoni w Krakowie, Zwiastowanie i Nawrócenie św. Marii Magdaleny z około 1650 r. w Leżajsku, św. Antoni i Śmierć św. Franciszka z 1649 r. w Opatowie, Ukrzyżowanie we Lwowie, Naigrawanie się z Chrystusa w Tarnowie. Obrazy Leszyckiego znajdują się też w innych kościołach, m.in. Ostania Wieczerza i Uczta u Heroda z 1667 w katedrze w Lublinie oraz Nauczanie NMP w kościele wizytek w Warszawie.

Tekst umieszczony 17.12.2005

 LITERATURA

Chrzanowski T., Kornecki M., Sztuka Ziemi Krakowskiej, Kraków 1982
Dobrowolski T., Sztuka Krakowa, Kraków 1978
Gryglewski P., Malarstwo i rzeźba [w:] Sztuka Polska t. IV, Wczesny i dojrzały barok, Warszawa 2013
Karpowicz M., Sztuka polska XVII w., Warszawa 1983