Jan Pfister,  urodzony w 1573 r. we Wrocławiu, zmarł przed rokiem 1642. Rzeźbiarz niemiecki, pochodzący z Wrocławia. Czynny we Lwowie, następnie po 1627 w Brzeżanach. Artysta łączył w twórczości elementy niemieckiego i niderlandzkiego manieryzmu z polską tradycją kompozycji nagrobków z uśpioną figurą zmarłego. Na podstawie analizy stylistycznej oraz przesłanek historycznych przypisuje się Pfisterowi szereg dzieł wykonanych w kamieniu, nie tylko na terenie Lwowa i w Brzeżan. Do Lwowa przybył w pierwszych latach XVII w., może już około 1607 r. W aktach miejskich występuje jako "Hanusz snycerz" współpracował przy wystroju plastycznym kaplicy Boimów (1609-11) oraz kościoła bernardynów (ok. 1613-15). Wykonał epitafium Zygmunta Breslera w kaplicy Boimów (1612) i zapewne nagrobki Jana Swoszowskiego u dominikanów oraz abp Jana Zamoyskiego w katedrze (1614). Około 1627 r. osiadł w Brzeżanach, gdzie jako nadworny artysta Sieniawskich, prawdopodobnie pracował przy dekoracji zamku, wykonał w kaplicy zamkowej pomniki nagrobne Adama Hieronima Sieniawskiego (po 1627) i trzech braci Sieniawskich: Mikołaja, Aleksandra i Prokopa (po 1636-41). Ostatnim jego dziełem było epitafium Boimów w ich lwowskiej kaplicy (przed 1642). Pfister przyjmował też zamówienie w innych miastach, jest autorem posągów Żólkiewskich w kolegiacie w Żółkwi, wykonanych w latach 30-tych XVII w. Jedynym potwierdzonym dziełem Pfistera jest pomnik nagrobny Ostrogskich w katedrze w Tarnowie. Ten zaprojektowany i być może rozpoczęty przez Willema van den Blocke pomnik nagrobny został ukończony po 1620 r. właśnie przez Jana Pfistera, który wykonał m.in. klęczące figury książąt i grupę Ukrzyżowania oraz bogatą dekorację ornamentalną. W katedrze tarnowskiej wykonał jeszcze epitafium rodziny Ziębów (1622).

Prace Jana Pfistera:

- Lwów, kaplica Boimów, popiersia proroków w dolnej strefie kasetonów kopuły oraz przedstawienie Ecce Homo, około 1609-11, epitafium Zygmunta Breslera (zm. 1612), fragmenty nagrobka Boimów, m.in. figury Jerzego i Jadwigi Boimów oraz Pieta, około 1640
- Lwów, katedra łacińska, pomnik nagrobny arcybiskupa lwowskiego Jana Zamoyskiego (zm. 1614)
- Lwów, kościół dominikanów, pomnik nagrobny Jana Swoszowskiego (zm. 1615)
- Olesko, kościół parafialny, pomnik nagrobny Jana Daniłowicza (zm. 1618)
- Lwów, katedra łacińska, epitafium sufragana Tomasza Pirawskiego (zm. 1625)
- Tarnów, katedra, pomnik nagrobny Ostrogskich, klęczące figury Janusza Ostogskiego (zm.1620) i Zuzanny Sereda (zm. 1596) i grupa Ukrzyżowania oraz dekoracja ornamentalna, po 1620
- Żółkiew, kościół św. Wawrzyńca, stojące posągi Żółkiewskich: hetmana Stanisława Żółkiewskiego (zm. 1620), jego żony Reginy z Herburtów, ich córki Zofii Daniłowiczowej (1634) oraz syna Jana (zm. 1623)
- Brzeżany, kościół zamkowy, pomnik nagrobny Adama Hieronima Sieniawskiego (zm. 1619), około 1627
- Kraków-Kazimierz, kościół Bożego Ciała, ołtarzbł. Stanisława Kazimierczyka, po 1632
- Brzeżany, kościół zamkowy, pomniki nagrobne jego synów: Aleksandra (zm. 1622), Prokopa (zm. 1627) i Mikołaja (zm. 1636), ok. 1636-41
- Brzeżany, kościół zamkowy, stiukowa dekoracja kopuły kaplicy i portal tej kaplicy

Tekst umieszczony 11.04.2005, poprawiony 21.02.2018

LITERATURA

Sztuka polska, T. 4, Wczesny i dojrzały barok, Oprac. zb., Arkady 2013
Sztuka świata. Leksykon L-Z, t. 13, Warszawa 2000
Strona internetowa: http://culture.pl/pl/tworca/johann-jan-pfister Autor: Paweł Freus, listopad 2007